مراسم افتتاح پروژههای عمرانی، سرمایهگذاری و گردشگری مناطق آزاد و ویژه اقتصادی با حضور رئیسجمهور، صحنهای از قدرتنمایی واقعی مناطق آزاد کشور بود؛ قدرتنماییای که نه بر مبنای شعار، بلکه بر پایه اعداد، پروژهها، سرمایهگذاریها و برنامههای راهبردی شکل گرفته است. سخنان دکتر رضا مسرور، دبیر شورایعالی مناطق آزاد و دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، تصویری روشن از مسیر جدید مناطق آزاد در دولت وفاق ارائه کرد؛ مسیری که بر سه ستون استوار است: تولیدمحوری، آیندهنگری و نقشآفرینی در اقتصاد کلان کشور.
۱) حرکت از مصرفگرایی به تولید و صادرات؛ تغییر ریل مناطق آزاددکتر مسرور در گزارش خود نشان داد که مناطق آزاد از مرحله «وارداتمحوری» عبور کرده و به سمت صنایع ارزآور، صادراتمحور و تولید رقابتپذیر حرکت کردهاند. کاهش ۱۱ درصدی ورود کالای همراه مسافر، رشد ۲۸ درصدی تولید، افزایش ۱۳ درصدی صادرات و جهش ۲۷۴ درصدی سرمایهگذاری خارجی، همگی نشانههای یک تغییر ریل واقعی است.این تغییر ریل، همان چیزی است که سالها اقتصاد ایران به آن نیاز داشت: مناطق آزاد نه بهعنوان جزایر مصرف، بلکه بهعنوان موتورهای تولید، صادرات و جذب سرمایه.
۲) سه دستاورد کلیدی مناطق آزاد در دولت وفاقالف) جهش سرمایهگذاری و اعتماد دوباره بخش خصوصیافتتاح ۱۵ همت پروژه با سهم ۱۰.۶ همتی بخش خصوصی، نشان میدهد که مناطق آزاد در دولت وفاق توانستهاند اعتماد سرمایهگذار را بازسازی کنند. رشد ۷۵ درصدی سرمایهگذاری داخلی و ۲۷۴ درصدی سرمایهگذاری خارجی، پیام روشنی دارد: سرمایهگذار به ثبات، برنامه و آیندهنگری پاسخ مثبت میدهد.ب) توسعه زیرساختهای راهبردی و انرژیهای پاکاز نیروگاه ۴۰ مگاواتی ارس تا برنامه ۶۰۰ مگاواتی جدید و طرح هزار مگاواتی چابهار، مناطق آزاد به یکی از مهمترین پایگاههای تولید انرژی پاک تبدیل شدهاند. این رویکرد، هم ناترازی انرژی کشور را کاهش میدهد و هم مناطق آزاد را به الگوی توسعه پایدار بدل میکند.ج) نقشآفرینی در تجارت منطقهای و اتصال ایران به همسایگاناز ایجاد هاب کالایی با کشورهای CIS تا پیگیری مناطق آزاد مشترک با ترکیه و پاکستان، مناطق آزاد در حال تبدیل شدن به دروازههای جدید تجارت خارجی ایران هستند. این همان نقطهای است که میتواند ساختار تجارت خارجی کشور را متحول کند.
۳) مناطق آزاد؛ آزمایشگاه اصلاحات اقتصاد کلاندولت وفاق، مناطق آزاد را نه صرفاً یک نهاد اجرایی، بلکه آزمایشگاه سیاستگذاری اقتصادی میبیند. در این مناطق میتوان:– مدلهای نوین مالی و تجاری را اجرا کرد – مقررات تسهیلشده را آزمود – زنجیره ارزش صادراتی را تقویت کرد – سرمایهگذاری خارجی را بدون بروکراسی جذب کرد – و الگوهای موفق را به سرزمین اصلی تعمیم داد
این نگاه، همان چیزی است که دکتر پزشکیان در سخنان خود بر آن تأکید کرد: برنامهمحوری، آیندهنگری و رقابتپذیری جهانی.
۴) ضرورت اصلاح قوانین و بازگشت مشوقهای حذفشدهیکی از مهمترین محورهای سخنان دکتر مسرور، موضوعی است که سالها فعالان اقتصادی بر آن تأکید کردهاند: قوانین دستوپاگیر، بزرگترین مانع جهش مناطق آزاد است.بازگشت مشوقهای قانونی حذفشده، اصلاح قانون مناطق آزاد و اعطای اختیارات واقعی به سازمانها، شرط لازم برای تبدیل این مناطق به موتور رشد اقتصادی است. بدون این اصلاحات، ظرفیتهای مناطق آزاد تنها بخشی از توان بالقوه خود را نشان خواهند داد.
۵) نگاه راهبردی رئیسجمهور؛ از ساختوساز تا آیندهسازیدکتر پزشکیان در سخنان خود یک نکته کلیدی را برجسته کرد: مناطق آزاد باید با برنامه، رقابتپذیری و فناوریهای نوین اداره شوند.این نگاه، مناطق آزاد را از «پروژهمحوری» به «برنامهمحوری» منتقل میکند. او تأکید کرد که:– هر منطقه باید نقشه راه علمی و رقابتی داشته باشد – صنایع باید ماندگار، باکیفیت و قابل رقابت جهانی باشند – محیطزیست و انرژی پاک باید در اولویت باشد این رویکرد، مناطق آزاد را به موتور توسعه پایدار و متوازن تبدیل میکند.
در پایان با گفت که مناطق آزاد، پیشران دولت وفاق در مسیر اصلاحات اقتصادی کشور هستند.آنچه در مراسم بهره برداری ها دیده شد، تنها افتتاح پروژه نبود؛ نمایش یک مدل جدید حکمرانی اقتصادی بود.مدلی که در آن:– مناطق آزاد به موتور تولید و صادرات تبدیل میشوند – تجارت منطقهای از مسیر این مناطق جان تازه میگیرد – انرژی پاک و زیرساختهای راهبردی توسعه مییابد – سرمایهگذار داخلی و خارجی دوباره به ایران اعتماد میکند – و اصلاحات اقتصادی از همین مناطق آغاز میشوداگر اصلاحات قانونی مورد نیاز نیز بهسرعت انجام شود، مناطق آزاد میتوانند به قویترین ابزاردولت وفاق برای عبور از چالشهای اقتصاد کلان تبدیل شوند.
۱) حرکت از مصرفگرایی به تولید و صادرات؛ تغییر ریل مناطق آزاددکتر مسرور در گزارش خود نشان داد که مناطق آزاد از مرحله «وارداتمحوری» عبور کرده و به سمت صنایع ارزآور، صادراتمحور و تولید رقابتپذیر حرکت کردهاند. کاهش ۱۱ درصدی ورود کالای همراه مسافر، رشد ۲۸ درصدی تولید، افزایش ۱۳ درصدی صادرات و جهش ۲۷۴ درصدی سرمایهگذاری خارجی، همگی نشانههای یک تغییر ریل واقعی است.این تغییر ریل، همان چیزی است که سالها اقتصاد ایران به آن نیاز داشت: مناطق آزاد نه بهعنوان جزایر مصرف، بلکه بهعنوان موتورهای تولید، صادرات و جذب سرمایه.
۲) سه دستاورد کلیدی مناطق آزاد در دولت وفاقالف) جهش سرمایهگذاری و اعتماد دوباره بخش خصوصیافتتاح ۱۵ همت پروژه با سهم ۱۰.۶ همتی بخش خصوصی، نشان میدهد که مناطق آزاد در دولت وفاق توانستهاند اعتماد سرمایهگذار را بازسازی کنند. رشد ۷۵ درصدی سرمایهگذاری داخلی و ۲۷۴ درصدی سرمایهگذاری خارجی، پیام روشنی دارد: سرمایهگذار به ثبات، برنامه و آیندهنگری پاسخ مثبت میدهد.ب) توسعه زیرساختهای راهبردی و انرژیهای پاکاز نیروگاه ۴۰ مگاواتی ارس تا برنامه ۶۰۰ مگاواتی جدید و طرح هزار مگاواتی چابهار، مناطق آزاد به یکی از مهمترین پایگاههای تولید انرژی پاک تبدیل شدهاند. این رویکرد، هم ناترازی انرژی کشور را کاهش میدهد و هم مناطق آزاد را به الگوی توسعه پایدار بدل میکند.ج) نقشآفرینی در تجارت منطقهای و اتصال ایران به همسایگاناز ایجاد هاب کالایی با کشورهای CIS تا پیگیری مناطق آزاد مشترک با ترکیه و پاکستان، مناطق آزاد در حال تبدیل شدن به دروازههای جدید تجارت خارجی ایران هستند. این همان نقطهای است که میتواند ساختار تجارت خارجی کشور را متحول کند.
۳) مناطق آزاد؛ آزمایشگاه اصلاحات اقتصاد کلاندولت وفاق، مناطق آزاد را نه صرفاً یک نهاد اجرایی، بلکه آزمایشگاه سیاستگذاری اقتصادی میبیند. در این مناطق میتوان:– مدلهای نوین مالی و تجاری را اجرا کرد – مقررات تسهیلشده را آزمود – زنجیره ارزش صادراتی را تقویت کرد – سرمایهگذاری خارجی را بدون بروکراسی جذب کرد – و الگوهای موفق را به سرزمین اصلی تعمیم داد
این نگاه، همان چیزی است که دکتر پزشکیان در سخنان خود بر آن تأکید کرد: برنامهمحوری، آیندهنگری و رقابتپذیری جهانی.
۴) ضرورت اصلاح قوانین و بازگشت مشوقهای حذفشدهیکی از مهمترین محورهای سخنان دکتر مسرور، موضوعی است که سالها فعالان اقتصادی بر آن تأکید کردهاند: قوانین دستوپاگیر، بزرگترین مانع جهش مناطق آزاد است.بازگشت مشوقهای قانونی حذفشده، اصلاح قانون مناطق آزاد و اعطای اختیارات واقعی به سازمانها، شرط لازم برای تبدیل این مناطق به موتور رشد اقتصادی است. بدون این اصلاحات، ظرفیتهای مناطق آزاد تنها بخشی از توان بالقوه خود را نشان خواهند داد.
۵) نگاه راهبردی رئیسجمهور؛ از ساختوساز تا آیندهسازیدکتر پزشکیان در سخنان خود یک نکته کلیدی را برجسته کرد: مناطق آزاد باید با برنامه، رقابتپذیری و فناوریهای نوین اداره شوند.این نگاه، مناطق آزاد را از «پروژهمحوری» به «برنامهمحوری» منتقل میکند. او تأکید کرد که:– هر منطقه باید نقشه راه علمی و رقابتی داشته باشد – صنایع باید ماندگار، باکیفیت و قابل رقابت جهانی باشند – محیطزیست و انرژی پاک باید در اولویت باشد این رویکرد، مناطق آزاد را به موتور توسعه پایدار و متوازن تبدیل میکند.
در پایان با گفت که مناطق آزاد، پیشران دولت وفاق در مسیر اصلاحات اقتصادی کشور هستند.آنچه در مراسم بهره برداری ها دیده شد، تنها افتتاح پروژه نبود؛ نمایش یک مدل جدید حکمرانی اقتصادی بود.مدلی که در آن:– مناطق آزاد به موتور تولید و صادرات تبدیل میشوند – تجارت منطقهای از مسیر این مناطق جان تازه میگیرد – انرژی پاک و زیرساختهای راهبردی توسعه مییابد – سرمایهگذار داخلی و خارجی دوباره به ایران اعتماد میکند – و اصلاحات اقتصادی از همین مناطق آغاز میشوداگر اصلاحات قانونی مورد نیاز نیز بهسرعت انجام شود، مناطق آزاد میتوانند به قویترین ابزاردولت وفاق برای عبور از چالشهای اقتصاد کلان تبدیل شوند.
